Hoe het hormoonspiraal precies werkt, is niet helemaal duidelijk. Men vermoedt dat het een zwangerschap voorkomt door een combinatie van drie werkingsmechanismen. Het verhindert dat de zaadcellen tot bij de eicel komen of de eicel bevruchten, het maakt het baarmoederslijmvlies dunner en remt soms de ovulatie.

Het hormoonspiraal is groter dan de conventionele spiraaltjes en is niet aanbevolen als eerste keuze voor vrouwen die nog geen kinderen hebben gebaard.

Eerst voert de arts een gynaecologisch onderzoek uit om na te gaan of het spiraal medisch gezien kan worden ingebracht. Vervolgens wordt het hormoonspiraal ingebracht met behulp van een inbrengbuis. De arts brengt de inbrengbuis via de vagina in de baarmoeder (uterus). Als de buis wordt verwijderd, ontvouwen de armen van het hormoonspiraal zich, waardoor het spiraal op zijn plaats wordt gehouden in de baarmoeder. De draden waarmee het spiraal later kan worden verwijderd, worden afgeknipt op de juiste lengte. Meestal gebeurt dat ambulant en zonder verdoving.

Het spiraaltje is een zeer betrouwbare anticonceptiemethode omdat de betrouwbaarheid ervan niet afhankelijk is van regelmatige en correcte inname.

Dat varieert, maar doorgaans vragen artsen de gebruikster om drie maanden na het inbrengen terug te komen om te controleren of het nog steeds op de juiste plaats zit. Daarna volstaat een jaarlijkse controle.

Sommige vrouwen hebben in de eerste drie tot zes maanden na het inbrengen hevigere menstruaties, wat spotting of licht tussentijds bloedverlies. Bij sommige vrouwen valt de menstruatie helemaal stil na een tijdje.